Trong y khoa, trĩ nội là một trong ba dạng lâm sàng chính của bệnh trĩ (bao gồm trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp) mà hàng triệu người đang âm thầm mắc phải mỗi năm. Khác với các dạng trĩ khác, trĩ nội có quá trình khởi phát rất âm thầm, “giấu mặt” bên trong cơ thể khiến người bệnh dễ nảy sinh tâm lý chủ quan. Việc hiểu đúng và phân biệt được bệnh trĩ nội là gì đóng vai trò cực kỳ quan trọng, giúp người bệnh chủ động tầm soát, phát hiện và can thiệp y tế sớm, từ đó ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm như hoại tử búi trĩ hay mất máu mãn tính.

Bệnh trĩ nội là gì? Cơ chế hình thành bệnh

Trong danh mục các bệnh lý thuộc chuyên khoa hậu môn – trực tràng, trĩ nội là căn bệnh quen thuộc nhất với tỷ lệ người mắc chiếm ưu thế. Vậy dưới góc độ y khoa, bệnh trĩ nội là gì? Đây là hiện tượng căng giãn, phình to quá mức của các đám rối tĩnh mạch vùng hậu môn nằm ở phía trên đường lược (đường ranh giới nếp gấp hậu môn – trực tràng). Khi các tĩnh mạch này bị ứ huyết lâu ngày, chúng sẽ sưng phồng lên và tạo thành các búi trĩ mềm, treo lơ lửng trong ống trực tràng.

Bệnh trĩ nội cực kỳ khó nhận biết ở giai đoạn khởi phát. Lý do là bởi vùng niêm mạc nằm phía trên đường lược hoàn toàn không chứa các dây thần kinh cảm giác (thần kinh bản thể). Do đó, búi trĩ dù đang phình to rỉ máu nhưng người bệnh gần như không cảm nhận được sự đau đớn. Chỉ đến khi bệnh chuyển biến sang giai đoạn nặng, búi trĩ sa hẳn ra ngoài kích thích cơ vòng hậu môn, gây đi cầu ra máu lượng nhiều thành tia, viêm nhiễm và ngứa rát vùng da xung quanh thì người bệnh mới hoảng hốt đi tìm cách chữa trị.

Triệu chứng nhận biết của bệnh trĩ nội qua 4 cấp độ (Độ 1, 2, 3, 4)

Nếu ở bệnh trĩ ngoại, bệnh nhân ngay từ đầu đã luôn có cảm giác đau cộm và dễ dàng sờ thấy cục thịt mềm nhỏ rìa lỗ hậu môn, thì ở bệnh trĩ nội, mọi triệu chứng đều phát triển “giấu kín” bên trong. Ở giai đoạn sớm, dấu hiệu duy nhất thường chỉ là chút máu tươi dính trên bề mặt phân hoặc trên giấy vệ sinh khi đi đại tiện. Chính vì lượng máu rất ít, thỉnh thoảng mới xuất hiện nên người bệnh thường bỏ qua, nhầm tưởng là nóng trong người, tạo cơ hội cho búi trĩ ngày càng sa trễ.

Dựa vào sự tiến triển của kích thước và mức độ sa búi trĩ, các bác sĩ chuyên khoa chia bệnh trĩ nội thành 4 cấp độ lâm sàng cụ thể như sau:

• Trĩ nội độ 1 (Giai đoạn khởi phát): Đây là giai đoạn búi trĩ mới hình thành, kích thước còn rất nhỏ, niêm mạc trực tràng mới bắt đầu sung huyết. Búi trĩ hoàn toàn nằm bên trong ống hậu môn, không sa ra ngoài. Triệu chứng nghèo nàn, khó nhận biết, chủ yếu là táo bón hoặc thỉnh thoảng đại tiện thấy máu tươi dính lượng ít.
• Trĩ nội độ 2 (Giai đoạn tiến triển): Kích thước búi trĩ đã phát triển to hơn, làm thu hẹp không gian ống hậu môn. Triệu chứng đại tiện ra máu diễn ra thường xuyên và rõ ràng hơn. Đặc điểm nổi bật nhất của độ 2 là khi đi vệ sinh rặn mạnh, búi trĩ sẽ lòi (sa) ra ngoài lỗ hậu môn nhưng sau đó có thể tự co thụt vào được. Dịch nhầy bắt đầu tiết ra gây ngứa ngáy, ẩm ướt vùng da quanh hậu môn.
• Trĩ nội độ 3 (Giai đoạn nguy hiểm): Các tĩnh mạch đã giãn nở tới mức tối đa, búi trĩ dày lên, chuyển màu đỏ sẫm như mận chín và thể chất cứng hơn. Lúc này, không chỉ khi đi đại tiện mà ngay cả khi ngồi xổm, ho mạnh hoặc khuân vác nặng, búi trĩ cũng sa hẳn ra ngoài. Đáng chú ý, búi trĩ không thể tự co lên được nữa, người bệnh bắt buộc phải dùng tay để nhét, đẩy búi trĩ vào lại trong ống hậu môn. Tình trạng viêm nhiễm, đau xót và tiết dịch hôi thối biểu hiện rất rõ.
• Trĩ nội độ 4 (Giai đoạn biến chứng): Đây là cấp độ nặng nề nhất. Búi trĩ sưng to khổng lồ, sa thường trực nằm ngoằn ngoèo bên ngoài hậu môn và dù có dùng ngón tay đẩy cũng không thể đưa vào trong được. Búi trĩ cọ xát với quần áo gây đau đớn tột cùng, máu chảy thành tia. Bệnh nhân đứng trước nguy cơ cao bị tắc mạch trĩ, tụ máu cục, nhiễm trùng máu và hoại tử búi trĩ diện rộng.

Truy tìm các nguyên nhân cốt lõi gây ra bệnh trĩ nội

Theo chia sẻ của các chuyên gia y tế tại Phòng khám đa khoa Hưng Thịnh, bệnh trĩ nội không tự nhiên sinh ra mà là hệ quả của một quá trình chịu áp lực kéo dài lên vùng ổ bụng và khung chậu. Cụ thể bao gồm các nguyên nhân sau:

• Táo bón hoặc tiêu chảy mãn tính: Đây là “thủ phạm” hàng đầu. Khi bị táo bón, phân khô cứng buộc người bệnh phải dùng sức rặn rất mạnh để đẩy phân ra ngoài, tạo áp lực cực lớn làm đứt gãy các cơ dây chằng nâng đỡ tĩnh mạch hậu môn. Ngược lại, tiêu chảy liên tục cũng khiến thành ruột bị kích thích, tầng sinh môn suy yếu, từ đó tạo tiền đề cho trĩ nội hình thành.

• Chế độ ăn uống phản khoa học: Một thực đơn nghèo nàn chất xơ (ít rau xanh, trái cây), lạm dụng đồ ăn cay nóng (ớt, tiêu), thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ, uống nhiều bia rượu và không nạp đủ 1.5 – 2.5 lít nước mỗi ngày sẽ vắt kiệt lượng nước trong ruột. Phân trở nên rắn chắc, hệ tiêu hóa ì ạch là con đường ngắn nhất dẫn đến bệnh trĩ.
• Thói quen ít vận động, đứng/ngồi quá lâu: Đặc thù công việc của dân văn phòng, thợ may, tài xế lái xe, giáo viên… buộc họ phải giữ nguyên một tư thế trong nhiều giờ. Việc này khiến toàn bộ trọng lượng phần thân trên dồn ép xuống khoang chậu, cản trở sự lưu thông của dòng máu tĩnh mạch ngược về tim, làm máu ứ đọng lại và căng giãn các tĩnh mạch hậu môn.
• Yếu tố tuổi tác và sinh lý: Tuổi càng cao, cấu trúc mô liên kết nâng đỡ các tĩnh mạch ở hậu môn càng trở nên lỏng lẻo và thoái hóa, khiến người già dễ mắc bệnh hơn. Ngoài ra, phụ nữ mang thai cũng là đối tượng có tỷ lệ mắc trĩ nội rất cao do sự chèn ép của thai nhi lên vùng chậu.
• Quan hệ tình dục qua đường hậu môn (Anal Sex): Hậu môn được cấu tạo với chức năng đào thải phân, cơ vòng tại đây rất chặt, không có khả năng co giãn đàn hồi linh hoạt và không tự tiết chất bôi trơn như âm đạo. Việc cọ xát mạnh bạo trong quá trình giao hợp sẽ gây tổn thương trực tiếp lên các đám rối tĩnh mạch, gây viêm nhiễm và sưng phồng búi trĩ.

Để được tư vấn thêm click vào tư vấn để gặp bác sỹ chuyên khoa

Phương pháp y khoa chữa bệnh trĩ nội an toàn, dứt điểm

Tại Phòng khám đa khoa Hưng Thịnh (Địa chỉ: Số 380 Xã Đàn – Đống Đa – Hà Nội), các bác sĩ không áp dụng dập khuôn một phương pháp cho mọi bệnh nhân. Phác đồ chữa bệnh trĩ nội sẽ được chỉ định linh hoạt, cá nhân hóa dựa trên kết quả nội soi hậu môn để xác định chính xác búi trĩ đang ở cấp độ nào.

1. Điều trị bảo tồn bằng Nội khoa (Dùng thuốc)

Đối với bệnh nhân mắc trĩ nội độ 1 và chớm độ 2, khi cấu trúc búi trĩ chưa bị phá vỡ nhiều, các bác sĩ sẽ ưu tiên phác đồ dùng thuốc. Thuốc có thể ở dạng uống, bôi hoặc viên đặt hậu môn. Tác dụng chính của thuốc là kháng sinh, kháng viêm tại chỗ, làm bền chắc thành tĩnh mạch, co búi trĩ tự nhiên, đồng thời kích thích nhu động ruột làm mềm phân. Lưu ý quan trọng: Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý mua thuốc nam, thuốc lá đắp ngoài để tránh nguy cơ nhiễm trùng máu. Mọi loại thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt theo kê đơn của bác sĩ chuyên khoa.

2. Điều trị triệt để bằng Công nghệ HCPT hiện đại

Riêng đối với các trường hợp trĩ nội giai đoạn nặng (độ 3, độ 4) hoặc trĩ độ 2 nhưng gây chảy máu dữ dội, bắt buộc phải can thiệp ngoại khoa cắt bỏ búi trĩ. Hiện tại, Phòng khám Hưng Thịnh đang ứng dụng rất thành công Công nghệ sóng cao tần HCPT (High-frequency Capacitive radio frequency) nhập khẩu từ Mỹ.

Đây là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu tiên tiến nhất. Khác với phẫu thuật cắt trĩ truyền thống bằng dao kéo gây chảy máu và đau đớn, HCPT sử dụng dòng điện cao tần sinh nhiệt (từ 70 – 80 độ C) để làm đông thắt các mạch máu nuôi búi trĩ, sau đó dùng dao điện cắt bỏ búi trĩ sa trễ một cách gọn gàng, chính xác. Ưu điểm vượt trội của HCPT là: Thời gian tiểu phẫu cực ngắn (chỉ 15-20 phút), không chảy máu, ít đau đớn, bảo vệ nguyên vẹn chức năng cơ vòng hậu môn, tính thẩm mỹ cao và bệnh nhân có thể ra về ngay trong ngày mà không cần nằm viện.

Cẩm nang chăm sóc và phòng tránh bệnh trĩ nội tái phát hiệu quả

Bệnh trĩ hoàn toàn có thể tái phát nếu bạn vẫn giữ những thói quen xấu. Do đó, dù chưa mắc bệnh, đang điều trị hay đã phẫu thuật cắt trĩ thành công, bạn vẫn cần thiết lập một lối sống lành mạnh với các nguyên tắc sau:

• Cải tổ thực đơn ăn uống: Tăng cường nạp thật nhiều chất xơ từ các loại rau xanh nhiều nhớt (mồng tơi, rau đay, rau diếp cá), hoa quả tươi (đu đủ, chuối, cam). Chất xơ hoạt động như một “chiếc chổi” quét sạch đường ruột, làm mềm phân, triệt tiêu tận gốc nguy cơ gây bệnh trĩ.
• Cung cấp đủ nước cho cơ thể: Nước là dung môi không thể thiếu. Hãy đảm bảo nạp đủ từ 2 – 2.5 lít nước tinh khiết mỗi ngày (có thể bổ sung thêm nước ép trái cây) để hệ bài tiết hoạt động trơn tru.
• Tích cực vận động thể chất: Tập luyện thể dục thể thao ít nhất 30 phút mỗi ngày (như đi bộ, bơi lội, yoga). Vận động giúp tăng cường tuần hoàn máu vùng chậu, giảm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn, đồng thời ngăn ngừa bệnh béo phì.
• Bỏ thói quen xấu trong sinh hoạt: Tuyệt đối tránh việc ngồi lỳ hoặc đứng liên tục quá 2 tiếng đồng hồ. Nếu làm văn phòng, hãy đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi giờ làm việc.
• Rèn luyện thói quen đại tiện chuẩn y khoa: Hãy đi đại tiện ngay khi có cảm giác buồn (phản xạ tự nhiên), không được nhịn. Khi đi cầu, giữ lưng thẳng, tuyệt đối không mang theo điện thoại hay sách báo vào nhà vệ sinh để tránh ngồi quá lâu. Không cố sức rặn, hãy hít thở đều đặn để tạo áp lực sinh lý đẩy phân ra ngoài.

Đối với bệnh nhân đang bị trĩ nhẹ (chưa có chỉ định phẫu thuật), có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm nhẹ triệu chứng:

• Thoa một số loại thuốc mỡ/kem bôi trĩ đặc trị (như Proctolog, Titanoreine…) theo chỉ định của bác sĩ để làm dịu cơn đau rát, kháng viêm và co mạch bề mặt.
• Thay vì dùng giấy vệ sinh khô ráp xát mạnh, hãy giữ hậu môn sạch sẽ bằng cách rửa nước ấm. Đặc biệt, nên duy trì thói quen ngâm hậu môn trong chậu nước muối ấm pha loãng từ 10 – 15 phút mỗi tối trước khi đi ngủ để sát khuẩn, kích thích lưu thông máu và làm dịu búi trĩ.
• Nếu búi trĩ sa ra ngoài (độ 2, độ 3), sau khi vệ sinh sạch sẽ, hãy dùng ngón tay đeo găng y tế nhẹ nhàng đẩy búi trĩ thụt vào bên trong ống hậu môn để tránh cọ xát gây hoại tử.

Với những kiến thức y khoa chuyên sâu được chia sẻ trên đây về việc bệnh trĩ nội là gì, nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách điều trị và phòng ngừa, hy vọng sẽ là “kim chỉ nam” giúp quý bạn đọc bảo vệ tốt nhất sức khỏe hệ tiêu hóa của mình. Mọi thắc mắc cần được giải đáp riêng tư, xin vui lòng liên hệ trực tiếp tới số Hotline 0395456294 hoặc nhấp vào khung Chat trực tuyến để được đội ngũ chuyên gia, bác sĩ của chúng tôi hỗ trợ tư vấn hoàn toàn miễn phí!

Bạn còn bất kỳ băn khoăn hay lo lắng gì thì vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn trực tuyến và đặt lịch hẹn miễn phí của chúng tôi theo HOTLINE : 0386.977.199

Để được đăng ký đặt hẹn lịch khám miễn phí cùng với đó hưởng nhiều ưu đãi khi tới khám, hãy chat trực tiếp với các bác sỹ chuyên khoa tại Phòng Khám đa khoa Hưng Thịnh dưới đây.