Đánh giá:
Đi đại tiện ra máu (hay đi ngoài ra máu) là một trải nghiệm gây ra sự hoảng hốt, lo âu tột độ và vô vàn phiền toái cho người bệnh. Khi nhìn thấy bồn cầu đỏ rực hoặc những giọt máu thẫm lẫn trong phân, tâm lý chung của chúng ta thường là sợ hãi, không biết liệu cơ thể mình đang mắc phải căn bệnh nan y nào. Tuy nhiên, thay vì tự suy diễn và chịu đựng trong lo âu, việc trang bị kiến thức y khoa để nhận biết nguyên nhân và tìm ra cách chữa đi đại tiện ra máu kịp thời, đúng phác đồ là yếu tố mang tính chất sống còn.
Bài viết dưới đây sẽ được các chuyên gia tiêu hóa – hậu môn trực tràng phân tích chi tiết, giúp bạn “bắt mạch” chính xác tình trạng sức khỏe của mình và có hướng can thiệp an toàn nhất.
Đi đại tiện ra máu là tình trạng phân khi thải ra ngoài có dính máu tươi, máu đen, hoặc máu chảy thành giọt, thành tia ngay sau khi phân rớt xuống. Nhiều bệnh nhân khi mới xuất hiện triệu chứng thường mang tâm lý chủ quan, tặc lưỡi cho rằng: “Chắc do mấy hôm nay ăn nhiều đồ cay nóng” hoặc “Chỉ là táo bón xước da chút xíu thôi”. Chính sự lơ là này đã tạo khoảng thời gian “vàng” cho mầm bệnh âm thầm tiến triển. Đến khi cơ thể xuất hiện các hệ lụy nặng nề như hoa mắt, chóng mặt, tụt huyết áp do mất máu mãn tính, quá trình điều trị sẽ trở nên vô cùng phức tạp và tốn kém.
Dưới góc độ y khoa lâm sàng, tình trạng xuất huyết đường tiêu hóa này là hồi chuông cảnh báo của hàng loạt bệnh lý khác nhau. Tùy thuộc vào màu sắc của máu (đỏ tươi hay đen thẫm) và các biểu hiện đi kèm, chúng ta có thể khoanh vùng được các thủ phạm chính sau đây:
Nếu bạn thấy máu có màu đỏ tươi, dính trên giấy vệ sinh hoặc nhỏ giọt, thậm chí phun thành tia vào bồn cầu sau khi đi nặng, đây là dấu hiệu kinh điển của bệnh trĩ. Bệnh lý này hình thành khi hệ thống tĩnh mạch ở vùng hậu môn trực tràng liên tục phải chịu áp lực lớn, dẫn đến phình giãn quá mức, tụ máu và tạo thành các búi trĩ sa trễ. Những đối tượng dân văn phòng ngồi nhiều, thợ may, tài xế, phụ nữ mang thai hoặc người bị táo bón kinh niên là “nạn nhân” quen thuộc nhất của bệnh trĩ. Bên cạnh việc chảy máu, cơ thể sẽ lên tiếng cảnh báo thông qua cảm giác ngứa ngáy, đau rát cộm vướng quanh lỗ hậu môn, hoặc liên tục bị rỉ dịch nhầy gây ẩm ướt, hôi thối.
Khác biệt hoàn toàn với máu đỏ tươi của bệnh trĩ, người bị xuất huyết dạ dày thường đi đại tiện ra phân có màu đen nhẻm như hắc ín, hoặc màu xám bã cà phê, mùi cực kỳ khắm. Nguyên nhân là do các ổ viêm loét dạ dày – tá tràng bị vỡ, máu chảy ra phải đi qua một đoạn đường ruột rất dài, bị dịch vị và enzyme tiêu hóa phân hủy trước khi tống ra ngoài. Đây là một tình trạng cấp cứu y tế cực kỳ nguy hiểm. Chảy máu ồ ạt có thể dẫn đến sốc giảm thể tích máu. Bệnh nhân thường kèm theo các cơn đau thượng vị dữ dội, nôn ra máu tươi, da dẻ nhợt nhạt, vã mồ hôi hột, tay chân lạnh ngắt và nhịp tim đập loạn nhịp.
Trực tràng và đại tràng là những đoạn cuối cùng của hệ thống ống tiêu hóa, đảm nhiệm chức năng lưu trữ và tạo khuôn phân. Đây cũng là khu vực “hứng chịu” mọi loại vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng hoặc các phản ứng tự miễn của cơ thể. Khi niêm mạc đại trực tràng bị viêm loét, người bệnh sẽ đi ngoài ra máu lẫn với rất nhiều chất nhầy mủ. Đi kèm với đó là các cơn đau quặn bụng dọc theo khung đại tràng, cảm giác mót rặn (vừa đi xong lại muốn đi tiếp), sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, cơ thể suy kiệt, chán ăn và mất ngủ triền miên.
Nếu bạn cảm thấy đau nhói, buốt buốt như có mảnh thủy tinh cắt qua da mỗi khi phân đi qua lỗ hậu môn, kèm theo những vệt máu tươi dính dọc trên khuôn phân, thì 90% bạn đang bị nứt kẽ hậu môn. Nguyên nhân chủ yếu là do khối phân quá to và cứng, khi cố sức rặn đã làm rách nứt lớp niêm mạc nhạy cảm tại mống hậu môn. Tình trạng này rất phổ biến ở người trung niên và trẻ nhỏ bị táo bón. Đáng lo ngại hơn, nếu không tìm được cách chữa đi đại tiện ra máu tươi kịp thời, ổ nứt kẽ sẽ bị vi khuẩn từ phân tấn công, ăn sâu vào lớp cơ trơn bên dưới, hình thành nên các đường rò phức tạp, dẫn đến rò hậu môn hoặc tạo thành các ổ mủ áp xe hậu môn vô cùng nguy hiểm.
Polyp là những khối u thịt lồi mọc bất thường từ lớp niêm mạc bên trong lòng ruột kết hoặc trực tràng. Ở giai đoạn đầu, các khối polyp này phát triển âm thầm. Nhưng khi kích thước to dần, sự cọ xát của phân đi qua sẽ làm bề mặt khối u bị viêm, xước và rỉ máu (thường là máu tươi hoặc máu bầm). Mặc dù bản chất đa số khối polyp là u lành tính, nhưng nền y học hiện đại đã chứng minh: nếu không được nội soi cắt bỏ sớm, một tỷ lệ lớn polyp tuyến sẽ đột biến gen và phát triển thành ung thư. Người bệnh thường phàn nàn về chứng đau quặn bụng từng cơn, thói quen đi tiêu thay đổi thất thường (lúc lỏng, lúc rắn).
Đây là viễn cảnh tồi tệ nhất mà không ai muốn đối mặt, bởi ung thư đại trực tràng có tỷ lệ tử vong lọt top cao nhất trong các loại ung thư đường tiêu hóa. Căn bệnh này thường nhắm tới những người bước sang tuổi trung niên, có tiền sử gia đình mắc bệnh, hoặc duy trì thói quen ăn uống nhiều thịt đỏ, đồ nướng, lười ăn rau và nghiện thuốc lá.
Điểm khác biệt của ung thư là máu thường lẫn trong phân, phân có màu đen hoặc đỏ sẫm, khuôn phân bị biến dạng (nhỏ và dẹt như chiếc bút chì do khối u chèn ép đường đi). Bệnh nhân ở giai đoạn muộn có thể tự sờ thấy các khối u cứng vùng bụng dưới, cơ thể gầy gò, suy kiệt trầm trọng, thiếu máu không rõ nguyên nhân. Đối với căn bệnh ác tính này, việc tìm cách chữa đi đại tiện ra máu tại nhà là tuyệt đối cấm kỵ. Người bệnh bắt buộc phải nhập viện để bác sĩ lên phác đồ hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật bóc tách khối u.
Trước một “rừng” các nguyên nhân phức tạp kể trên, người bệnh tuyệt đối không nên tự làm “bác sĩ Google” và mua thuốc cầm máu uống bừa bãi. Nguyên tắc tối thượng là: Phải chặn đứng nguyên nhân gốc rễ thì máu mới ngừng chảy. Dưới đây là những hướng can thiệp đang được giới chuyên môn đánh giá mang lại hiệu quả cao nhất:

*Lưu ý y khoa: Các bài thuốc Đông y và mẹo dân gian dưới đây CHỈ áp dụng để hỗ trợ cầm máu tạm thời, sát khuẩn tại chỗ cho các trường hợp bệnh lành tính (như trĩ độ 1, độ 2, hoặc nứt kẽ hậu môn nhẹ). Tuyệt đối KHÔNG áp dụng cho các ca nghi ngờ ung thư khối u, hoặc xuất huyết dạ dày cấp tính.
Với những búi trĩ mới lòi nhẹ hoặc sưng tấy, mục tiêu chính là làm co mạch, giảm đau và thanh nhiệt cơ thể. Mọi người có thể áp dụng các bài thuốc ngâm rửa hoặc uống từ dược liệu tự nhiên:
Với vết rách đang sưng tấy và chảy máu, việc làm dịu cơn đau rát và kích thích tái tạo mô da là ưu tiên số một. Người bệnh nên áp dụng các phương pháp dân gian lành tính:
Đối với các tình trạng viêm ruột, viêm đại tràng mức độ nhẹ, y học cổ truyền thường ứng dụng các vị thuốc có tính nhuận tràng, giải độc gan để bảo vệ hệ thống đường tiêu hóa:
Bên cạnh đó, việc thiết lập thói quen ngâm hậu môn trong chậu nước muối sinh lý ấm (khoảng 40 độ C) từ 10-15 phút mỗi tối sẽ là “bài thuốc” diệt khuẩn hoàn hảo, giúp hệ thống tuần hoàn quanh khu vực tổn thương lưu thông dễ dàng hơn.
Như đã đề cập, nếu máu chảy ồ ạt hoặc đi kèm sụt cân, đau bụng quằn quại, Đông y sẽ không thể can thiệp. Lúc này, Y học hiện đại với các hệ thống nội soi siêu vi (nội soi dạ dày, đại trực tràng không đau) là “con mắt thần” giúp bác sĩ định vị chính xác vị trí và mức độ xuất huyết. Tùy thuộc vào kết quả chẩn đoán hình ảnh, phác đồ Tây y sẽ được triển khai theo hai hướng chính:
Bác sĩ có thể cắt bỏ búi trĩ, có thể chữa lành vết loét dạ dày cho bạn, nhưng bệnh hoàn toàn có thể tái phát nếu bạn tiếp tục duy trì lối sống buông thả. Do đó, tự thiết lập một chế độ sinh hoạt khoa học cũng chính là một cách chữa đi đại tiện ra máu hiệu quả và bền vững nhất:
Khi các triệu chứng đi đại tiện ra máu xuất hiện lặp đi lặp lại, việc tìm kiếm một cơ sở y tế chuyên khoa hội tụ đủ yếu tố: “Bác sĩ giỏi – Máy móc hiện đại – Chi phí minh bạch – Không phải xếp hàng chờ đợi” là khao khát của bất kỳ bệnh nhân nào. Nếu bạn đang đứng giữa ma trận các bệnh viện, phòng khám tại Thủ đô, Phòng khám Đa khoa Hưng Thịnh (Tọa lạc tại mặt đường lớn: Số 380 Xã Đàn, phường Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội) là một điểm sáng y tế mà bạn có thể trao gửi niềm tin.
Phòng khám Đa khoa Hưng Thịnh tự hào là cơ sở y tế tư nhân được Sở Y tế Hà Nội cấp phép hoạt động chính quy. Chuyên khoa hậu môn – trực tràng và tiêu hóa luôn là mũi nhọn thế mạnh làm nên tên tuổi của phòng khám trong gần một thập kỷ qua.
Yếu tố cốt lõi làm nên thành công của Hưng Thịnh chính là đội ngũ chuyên gia, y bác sĩ đều là những người từng giữ trọng trách Trưởng khoa, Phó khoa tại các bệnh viện tuyến Trung ương. Bề dày kinh nghiệm lâm sàng giúp các bác sĩ không bao giờ có sự nhầm lẫn giữa trĩ nội với polyp hay ung thư trực tràng. Đồng hành cùng bàn tay tài hoa của bác sĩ là hệ thống trang thiết bị nội soi, máy siêu âm không ống mềm, hệ thống xét nghiệm huyết học tự động được nhập khẩu nguyên chiếc từ Mỹ, Đức, Hàn Quốc, đảm bảo tầm soát và bắt đúng bệnh với độ chính xác lên tới 99,9%.
Nhằm mục tiêu giải phóng bệnh nhân khỏi nỗi đau đớn và chấm dứt tình trạng đại tiện ra máu triệt để, phòng khám đã chuyển giao và đang ứng dụng độc quyền hai siêu kỹ thuật ngoại khoa tiên tiến nhất hiện nay là sóng cao tần HCPT và công nghệ cắt trĩ súng PPH.
Kỹ thuật sóng cao tần HCPT (High-frequency Capacitive radio frequency) là khắc tinh của các bệnh lý như trĩ ngoại, nứt kẽ hậu môn, rò hậu môn phức tạp hay polyp trực tràng kích thước nhỏ. Điểm khác biệt của HCPT là không dùng dao mổ truyền thống. Kỹ thuật này sử dụng dòng điện cao tần sinh ra một trường điện dung, sản sinh nhiệt độ (chỉ từ 70 – 80 độ C) tác động trực tiếp vào các mô tĩnh mạch bị xơ hóa. Nhiệt lượng này sẽ làm bay hơi hàm lượng nước trong tế bào bệnh, làm đông máu tại chỗ và thắt nút mạch máu nuôi búi trĩ. Sau đó, búi thịt dư thừa sẽ được loại bỏ hoàn toàn sạch sẽ.
Đối với những ca bệnh phức tạp hơn như trĩ nội độ 3, độ 4, trĩ vòng, trĩ hỗn hợp (búi trĩ to ngoằn ngoèo sa hẳn ra ngoài, viêm nhiễm nặng nề), phương pháp súng PPH (Procedure for Prolapse and Hemorrhoids) là sự lựa chọn hoàn hảo nhất. Nguyên lý của PPH được ví như nguyên lý hoạt động của một chiếc máy khâu tự động. Bác sĩ sẽ đưa thiết bị PPH vào khu vực niêm mạc hậu môn nằm trên đường lược (vùng không có dây thần kinh cảm giác đau). Máy sẽ tự động kéo phần búi trĩ bị sa trễ chui ngược trở lại vào trong ống trực tràng, đồng thời tự động cắt đứt lớp niêm mạc bị sa và khâu dập ghim nối tạo hình lại cấu trúc hậu môn nguyên bản.
Cả hai phương pháp HCPT và PPH đều đại diện cho nền y học xâm lấn tối thiểu với những ưu điểm mang tính cách mạng:
Không chỉ sở hữu chất lượng khám chữa bệnh hạng thương gia, Hưng Thịnh còn gây ấn tượng bởi sự minh bạch tuyệt đối về tài chính. 100% chi phí từ xét nghiệm, khám lâm sàng đến thủ thuật đều được niêm yết rõ ràng trên hệ thống phần mềm viện phí theo đúng barem của Bộ Y tế. Đặc biệt, thấu hiểu những khó khăn kinh tế của người dân, phòng khám đang triển khai chương trình tri ân cộng đồng cực kỳ thiết thực: Tặng gói khám tổng quát các bệnh lý hậu môn trực tràng chuyên sâu chỉ với 280.000 VNĐ, đồng thời hỗ trợ giảm ngay 30% chi phí thực hiện tiểu phẫu dành riêng cho những bệnh nhân có mã số đặt hẹn trước qua điện thoại.
Hy vọng qua bài chia sẻ y khoa chuyên sâu trên đây, quý bạn đọc đã tự trang bị cho mình cái nhìn đa chiều, chi tiết nhất về nguyên nhân cũng như cách chữa đi đại tiện ra máu an toàn, hiệu quả theo từng mức độ bệnh. Xin nhấn mạnh một lần nữa, bạn chỉ nên áp dụng các mẹo chăm sóc tại nhà khi bệnh mới manh nha. Nếu máu vẫn tiếp tục chảy và tình trạng cơ thể ngày một suy kiệt, hãy tạm gác lại công việc, đừng e ngại mà hãy tìm đến các cơ sở y tế tuyến Trung ương hoặc các phòng khám chuyên khoa chất lượng cao, uy tín như Đa khoa Hưng Thịnh để bác sĩ nội soi, phát hiện gốc rễ mầm bệnh và bảo vệ tính mạng của chính mình!
Bạn còn bất kỳ băn khoăn hay lo lắng gì thì vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn trực tuyến và đặt lịch hẹn miễn phí của chúng tôi theo HOTLINE : 0386.977.199
Để được đăng ký đặt hẹn lịch khám miễn phí cùng với đó hưởng nhiều ưu đãi khi tới khám, hãy chat trực tiếp với các bác sỹ chuyên khoa tại Phòng Khám đa khoa Hưng Thịnh dưới đây.